- info@topfysio.nl
- 058 8446222
- Franklinstraat 103, 8921ES Leeuwarden
16 minuten leestijd
Subacromiaal pijnsyndroom SAPS is een veelvoorkomende oorzaak van schouderpijn bij heffen, reiken, aankleden, sporten of liggen op de schouder. De pijn ontstaat meestal door verminderde samenwerking van pezen, spieren en schouderblad. Vroeger werd dit vaak impingement genoemd, maar er zit meestal niet letterlijk iets klem.
SAPS ontstaat meestal door een combinatie van peesbelasting, spiercontrole, schouderbladsturing en belastbaarheid.
Als pijn of triggerpoints het bewegen remmen, behandelen we dit eerst gericht zodat oefenen beter mogelijk wordt.
De schouder moet weer goed kunnen bewegen zonder optrekken, compenseren of overbelasting van de rotator cuff.
Daarna trainen we de diepe schouderspieren, pezen en schouderbladspieren stap voor stap sterker.
Heffen, reiken, krachttraining, zwemmen, werpen of survivaltraining worden geleidelijk en sportspecifiek opgebouwd.
Heb je pijn bij heffen, reiken of liggen op je schouder en wil je weten wat de oorzaak is? Maak dan een afspraak.
Pijn aan de schouder bij het optillen van de arm wordt vaak impingement schouder genoemd. De medische term die tegenwoordig meestal wordt gebruikt is subacromiaal pijnsyndroom, afgekort SAPS. Internationaal wordt ook vaak gesproken over rotator cuff related shoulder pain, omdat de klachten vaak samenhangen met de pezen en spieren van de rotator cuff.
De rotator cuff bestaat uit vier diepe schouderspieren die de schouderkop goed in de kom houden tijdens bewegen. Samen met het schouderblad zorgt de rotator cuff ervoor dat je arm soepel kunt heffen, draaien, steunen, duwen en trekken.
Bij SAPS is meestal niet één structuur de enige oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren mee, zoals overbelasting van de rotator cuff pezen, irritatie van de slijmbeurs, verminderde schouderbladcontrole, triggerpoints rond de schouder, beperkte beweeglijkheid van de bovenrug of schouder en een te snelle opbouw van sport of werkbelasting.
Bij TopFysio Leeuwarden kijken we daarom niet alleen naar waar de pijn zit, maar vooral naar waarom de schouder overbelast raakt. Dat is belangrijk voor duurzaam herstel.
Onder het schouderdak lopen onder andere de rotator cuff pezen en de slijmbeurs. Bij SAPS raken deze structuren gevoelig of geïrriteerd, vooral bij bewegingen waarbij de arm omhoog gaat of naar voren wordt gebracht.
Vroeger werd vaak gedacht dat de pezen letterlijk beklemd raakten onder het schouderdak. Daarom werd de term impingement veel gebruikt. De huidige inzichten zijn genuanceerder. Bij de meeste mensen is de pijn niet simpelweg een ruimteprobleem, maar een belastbaarheidsprobleem.
Dat betekent dat de schouder tijdelijk minder goed kan omgaan met de belasting die erop komt. Dat kan komen door herhaalde bovenhandse bewegingen, krachttraining, zwaar werk, sport, een val, langdurige spierspanning of verminderde controle van het schouderblad.
Ook afwijkingen op echo of MRI verklaren de pijn niet altijd volledig. Peesveranderingen, slijmbeursverdikking of tekenen van degeneratie komen ook voor bij mensen zonder schouderpijn. Het lichamelijk onderzoek en het verhaal van de patiënt blijven daarom heel belangrijk.
SAPS geeft meestal herkenbare klachten bij bewegen van de arm. De pijn zit vaak aan de voorkant of buitenkant van de schouder en kan uitstralen naar de bovenarm.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
Soms voelt de pijn alsof deze in de bovenarm zit in plaats van in de schouder. Dat komt vaak doordat pijn vanuit de rotator cuff, slijmbeurs of triggerpoints rond de schouder kan uitstralen naar de buitenkant van de bovenarm.
Een belangrijk kenmerk van SAPS is dat de pijn niet altijd precies bovenop de schouder wordt gevoeld. Veel mensen voelen vooral pijn in de bovenarm, met name aan de buitenkant van de arm. Dit gebeurt vaak bij heffen, reiken, aankleden, liggen op de schouder of het optillen van iets met gestrekte arm.
Daarom kan SAPS lijken op een bovenarmklacht. Toch ligt de oorzaak vaak hoger, in de samenwerking tussen schouderblad, rotator cuff, slijmbeurs en bovenarmspieren.
Bij TopFysio beoordelen we daarom altijd of pijn in de bovenarm komt door lokale bovenarmstructuren, door de schouder, door de nek of door een combinatie daarvan. Soms past de klacht beter bij een aparte peesontsteking bovenarm of slijmbeursontsteking bovenarm, maar vaak hangt pijn aan de buitenkant van de bovenarm samen met SAPS of rotator cuff klachten.
SAPS is een verzamelnaam. Verschillende structuren kunnen betrokken zijn bij dezelfde pijnregio. Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen peesklachten, slijmbeursklachten en een mogelijke rotator cuff scheur.
Bij een peesontsteking van de schouder, ook wel rotator cuff tendinopathie, zijn de schouderpezen overbelast. De pijn ontstaat vaak geleidelijk en neemt toe bij heffen, krachttraining, bovenhands werk of sporten waarbij de arm veel wordt gebruikt.
Lees verder over peesontsteking schouder.
Bij een slijmbeursontsteking in de schouder, ook wel bursitis subacromialis, is de slijmbeurs onder het schouderdak geïrriteerd. Dit kan scherpe pijn geven bij heffen of liggen op de schouder. Een slijmbeursontsteking staat vaak niet los van de rest van de schouderfunctie, maar komt regelmatig voor binnen het bredere beeld van SAPS.
Lees verder over slijmbeursontsteking schouder.
Bij een rotator cuff scheur is een pees gedeeltelijk of volledig gescheurd. Dit kan ontstaan door een val of door langdurige degeneratie van de pees. Een duidelijke scheur geeft vaak meer krachtverlies dan gewone SAPS, vooral bij heffen of naar buiten draaien van de arm.
SAPS en frozen shoulder kunnen allebei schouderpijn geven, maar het onderliggende probleem is anders.
Bij SAPS is vooral actief bewegen pijnlijk. De passieve beweeglijkheid is meestal grotendeels behouden. Dat betekent dat iemand de arm zelf moeilijk of pijnlijk heft, maar dat de schouder bij onderzoek vaak nog redelijk bewogen kan worden.
Bij frozen shoulder is het gewrichtskapsel verstijfd. Daardoor zijn zowel actieve als passieve bewegingen beperkt. Vooral het naar buiten draaien van de arm, exorotatie, wordt vaak duidelijk beperkt. De stijfheid ontwikkelt zich meestal geleidelijk over weken tot maanden.
Kort gezegd: bij SAPS is pijn bij heffen vaak het hoofdprobleem. Bij frozen shoulder is toenemende stijfheid van het gewricht een belangrijk kenmerk.
Lees verder over frozen shoulder.
Niet elke schouderpijn bij heffen is hetzelfde. Bij SAPS kunnen peesirritatie van de rotator cuff en irritatie van de slijmbeurs onderdeel zijn van hetzelfde klachtenbeeld. Daarnaast zijn er aandoeningen die op SAPS kunnen lijken, maar een andere aanpak vragen.
Mogelijke betrokken structuren binnen SAPS zijn:
Aandoeningen die op SAPS kunnen lijken, maar anders beoordeeld moeten worden:
Daarom doen we bij TopFysio Leeuwarden altijd een gericht onderzoek van schouder, nek, bovenrug, schouderblad, spierfunctie en belasting. Zo bepalen we of de klacht past bij SAPS, een onderliggende pees of slijmbeursirritatie, of juist bij een andere schouderdiagnose.
De behandeling van SAPS bestaat meestal uit een combinatie van uitleg, gerichte oefentherapie, schouderbladtraining, opbouw van rotator cuff belastbaarheid en waar nodig voorwaardescheppende behandeling zoals dry needling, triggerpointtherapie of manuele therapie.
Het doel is niet alleen pijn verminderen, maar vooral zorgen dat de schouder weer beter belastbaar wordt.
Oefentherapie is de basis van de behandeling. De oefeningen worden afgestemd op pijn, beweeglijkheid, kracht, sport, werk en dagelijkse belasting.
Bij SAPS bouwen we meestal op in drie stappen.
Eerst kijken we hoe het schouderblad beweegt tijdens heffen, reiken, duwen, trekken en bovenhandse bewegingen. Bij veel mensen met SAPS beweegt het schouderblad niet optimaal mee. Soms kantelt het onvoldoende achterover, beweegt het te weinig mee naar buiten of wordt de schouder te veel opgetrokken.
Doel van deze fase:
De oefeningen worden gekozen op basis van het onderzoek. Bij de één ligt de nadruk op betere schouderbladsturing, bij de ander op gecontroleerd heffen, rompcontrole of het verminderen van compensatie vanuit nek en bovenrug.
Als de bewegingskwaliteit verbetert, bouwen we de belasting van de rotator cuff op. De rotator cuff moet de schouderkop goed centreren tijdens bewegen. Dat is belangrijk bij heffen, tillen, sporten, krachttraining en werken boven schouderhoogte.
Doel van deze fase:
De belasting wordt stap voor stap opgebouwd. We letten daarbij op pijnreactie, uitvoering, herstel na oefenen en de belasting die iemand nodig heeft voor werk, sport of dagelijkse activiteiten.
Daarna vertalen we kracht en controle naar de bewegingen die iemand nodig heeft. Voor de één is dat werken boven schouderhoogte, voor de ander zwemmen, werpen, klimmen, survival, tennis, volleybal, boksen of krachttraining.
Doel van deze fase:
Bij sporters kijken we ook naar rompstabiliteit, bovenrug, ketencontrole, techniek en trainingsopbouw. Zo wordt de schouder niet alleen sterker, maar ook beter voorbereid op de belasting die in de praktijk nodig is.
Bij TopFysio gebruiken we bij schouderrevalidatie standaard een logische opbouw: eerst schouderbladcontrole en bewegingskwaliteit, daarna rotator cuff belasting en pas daarna functionele bovenhandse belasting.
Dat is vooral belangrijk bij mensen die klachten krijgen bij sport of herhaalde belasting. Denk aan zwemmers, volleyballers, tennissers, klimmers, survivalatleten, krachtsporters en mensen met fysiek werk.
Als het schouderblad beter meebeweegt, krijgt de rotator cuff vaak minder piekbelasting. Daardoor kan de schouder rustiger bewegen en wordt trainen effectiever.
Dry needling bij schouderpijn kan bij SAPS zinvol zijn als triggerpoints, pijn en verhoogde spierspanning het bewegen beperken. Dit zien we vaak in spieren rond de schouder, nek, bovenrug, rotator cuff, borstspieren, brede rugspier of bovenarm.
Dry needling behandelt niet de slijmbeurs zelf en herstelt ook geen peesschade rechtstreeks. Het doel is voorwaardescheppend: pijn en spierspanning verminderen, zodat bewegen en oefenen beter mogelijk wordt.
Bij TopFysio Leeuwarden gebruiken we dry needling al meer dan 20 jaar als specialistische techniek binnen een bredere behandeling. De combinatie met oefentherapie is hierbij belangrijk. Alleen prikken zonder gerichte opbouw van belastbaarheid is meestal niet voldoende.
Triggerpoints behandelen we gericht met dry needling en, waar passend, diepe dwarse fricties. Dry needling is bij ons geen extra techniek, maar een specialisme.
We behandelen niet alleen de pijn, maar kijken naar de oorzaak voor duurzaam herstel.
Manuele therapie kan helpen als de schouder, bovenrug, ribben of nek minder goed bewegen. Met gerichte mobilisaties kan bewegen soepeler worden, waardoor oefentherapie beter uitvoerbaar is.
Manuele therapie is vooral zinvol als er sprake is van:
Ook hier geldt: manuele therapie is ondersteunend. De structurele verbetering komt vooral door actief oefenen en opbouw van belastbaarheid.
Een corticosteroïdinjectie kan bij hevige pijn tijdelijk verlichting geven. Dat kan zinvol zijn als iemand door de pijn niet kan slapen of niet goed kan starten met oefenen.
Een injectie is geen definitieve oplossing voor SAPS. De onderliggende belastbaarheid, spiercontrole en bewegingskwaliteit moeten daarna nog steeds worden opgebouwd. Zonder oefentherapie is de kans groter dat klachten terugkomen.
Bij twijfel stemmen we af met huisarts of specialist.
Een operatie bij SAPS is meestal niet nodig. Onderzoek laat zien dat een subacromiale decompressie bij de meeste mensen geen duidelijke meerwaarde heeft boven goede conservatieve behandeling met uitleg, oefentherapie en belastingopbouw.
Een operatie kan wel besproken worden bij specifieke situaties, zoals een duidelijke traumatische rotator cuff scheur, ernstig functieverlies of langdurige klachten waarbij zorgvuldig conservatief beleid onvoldoende resultaat geeft. Dat gebeurt altijd in overleg met huisarts of orthopeed.
Voor de meeste mensen met SAPS is een actieve revalidatie de beste eerste keuze.
De herstelduur verschilt per persoon. Bij milde en kort bestaande klachten kan verbetering binnen enkele weken merkbaar zijn. Vaak duurt goed herstel zes tot twaalf weken. Bij langdurige klachten, terugkerende overbelasting, nachtelijke pijn of sportbelasting kan herstel enkele maanden duren.
Factoren die herstel beïnvloeden zijn:
Belangrijk is dat pijn niet alleen wordt onderdrukt, maar dat de schouder weer leert om belasting goed te verdragen.
Je kunt zelf veel doen om herstel te ondersteunen:
Volledige rust is meestal niet nodig en kan herstel vertragen. Het gaat vooral om slim belasten: genoeg prikkel om sterker te worden, maar niet zoveel dat de schouder steeds opnieuw geïrriteerd raakt.
Pees en spierweefsel herstellen beter als de algemene belastbaarheid goed is. Daarom kijken we bij aanhoudende schouderklachten ook naar leefstijl.
Factoren die herstel kunnen beïnvloeden zijn:
Leefstijl is zelden de enige oorzaak van SAPS, maar kan wel bepalen hoe snel en duurzaam herstel verloopt.
Neem contact op met een fysiotherapeut als:
Bij TopFysio Leeuwarden onderzoeken we waar de pijn vandaan komt en maken we een behandelplan dat past bij jouw werk, sport en dagelijkse belasting.
Heb je pijn bij heffen, reiken, sporten of liggen op je schouder? Bij TopFysio Leeuwarden onderzoeken we waar je schouderklacht vandaan komt en maken we een behandelplan dat past bij jouw werk, sport en dagelijkse belasting.
Je kunt online een afspraak maken via de knop hieronder. Bellen kan ook via 058 844 6222.
Wil je meer weten over andere oorzaken van schouderpijn of pijn in de bovenarm? Lees dan ook:
Rotator cuff scheur
SAPS is de moderne medische term. Impingement schouder is de oudere en bekendere term. Impingement suggereert dat er iets letterlijk klem zit onder het schouderdak, maar tegenwoordig weten we dat schouderpijn meestal beter wordt verklaard door belasting, peesgevoeligheid, spiercontrole en schouderbladfunctie.
SAPS geeft vaak pijn bij heffen, reiken, aankleden, liggen op de schouder of sporten boven schouderhoogte. De pijn zit meestal aan de voorzijde of buitenzijde van de schouder en straalt regelmatig uit naar de buitenkant van de bovenarm.
Ja. Pijn aan de buitenkant van de bovenarm komt vaak voor bij SAPS. De oorzaak ligt dan niet altijd in de bovenarm zelf, maar vaak in de rotator cuff, slijmbeurs, schouderbladsturing of triggerpoints rond de schouder.
Bij SAPS is vooral actief bewegen pijnlijk, terwijl de passieve beweeglijkheid meestal redelijk behouden blijft. Bij frozen shoulder is het gewrichtskapsel verstijfd en zijn zowel actieve als passieve bewegingen beperkt. Vooral naar buiten draaien van de arm is dan vaak duidelijk beperkt.
Dry needling kan helpen als triggerpoints en verhoogde spierspanning het bewegen beperken. Het behandelt niet de slijmbeurs of pees zelf, maar kan pijn verminderen en oefentherapie beter mogelijk maken. Daarom gebruiken we dry needling bij SAPS alleen als onderdeel van een breder behandelplan.
Meestal niet. Bij SAPS is een actieve behandeling met uitleg, oefentherapie, schouderbladcontrole en belastingopbouw meestal de eerste keuze. Operatie wordt alleen overwogen bij specifieke situaties, zoals een duidelijke peesscheur of langdurige ernstige klachten waarbij conservatieve behandeling onvoldoende helpt.
Medische check en expertise: Deze pagina is opgesteld door TopFysio Leeuwarden op basis van actuele richtlijnen, wetenschappelijke literatuur en klinische expertise in fysiotherapie, sportfysiotherapie en revalidatie.