Rughernia

Wat is een rughernia

Tussen de wervels zitten tussenwervelschijven. Bij een rughernia verplaatst of puilt materiaal van zo’n schijf uit. Dat kan een zenuwwortel in de lage rug prikkelen. Zowel druk als een ontstekingsreactie rond de zenuw kan een rol spelen.

Op een MRI is soms een hernia te zien terwijl iemand geen klachten heeft. En rugpijn betekent niet automatisch dat je een hernia hebt. Daarom kijken we eerst naar je klachten en onderzoeken we je rug en been. Een MRI is in de eerste weken meestal niet nodig, omdat de uitslag de behandeling dan vaak niet verandert. Als ernstige klachten blijven bestaan of een behandeling in het ziekenhuis wordt overwogen, kan een MRI wel zinvol zijn.

Symptomen van een rughernia

Bij een rughernia die een zenuw prikkelt, is pijn in één bil of been vaak opvallender dan pijn in de onderrug. De pijn kan vanuit de bil via het bovenbeen naar het onderbeen of de voet trekken.

• Scherpe, schietende of brandende pijn in een bil of been.
• Pijn die doorloopt naar het onderbeen of de voet.
• Tintelingen of prikkelingen in het been of de voet.
• Een doof of veranderd gevoel.
• Minder kracht, bijvoorbeeld bij lopen of op de tenen of hakken staan.
• Lage rugpijn naast de beenklachten.
• Meer beenpijn bij hoesten, niezen of persen.

Niet iedereen heeft al deze verschijnselen. Ook andere aandoeningen kunnen beenpijn of gevoelsveranderingen geven. Eén symptoom of alleen de plek van de pijn is geen diagnose.

Verschil tussen rughernia, ischias en spit

Rughernia is een verandering van een tussenwervelschijf die een zenuwwortel kan prikkelen. Ischias is een gewone naam voor uitstralende pijn vanuit de rug of bil naar het been; die naam zegt nog niet waardoor de pijn ontstaat. Wanneer beenpijn en neurologische verschijnselen passen bij een zenuwwortel spreken zorgverleners van een lumbosacraal radiculair syndroom, afgekort LRS. Een hernia is daarvan een veelvoorkomende, maar niet de enige mogelijke oorzaak.

Spit is plotselinge, vaak hevige lage rugpijn. Ook als je door spit scheef staat of moeilijk kunt bewegen, is dat op zichzelf geen bewijs voor een hernia. Lees bij plotselinge rugpijn ook Wat te doen bij spit.

Hoe wordt een rughernia onderzocht

We bespreken hoe de klachten begonnen en veranderen. Daarna onderzoeken we het pijnpatroon, de functie van het been en signalen die medische beoordeling nodig maken.

• Verdeling en verloop van rug- en beenpijn.
• Kracht en gevoel in been en voet.
• Reflexen en zenuwrekproeven wanneer dat zinvol is.
• Lopen en bewegingen die je in het dagelijks leven nodig hebt.
• Invloed van zitten, staan, werk, slaap en sport.
• Veranderingen in plassen, ontlasting of gevoel rond het zitvlak.

De fysiotherapeut kan een patroon herkennen en beoordelen of verwijzing nodig is. De huisarts of specialist stelt de medische diagnose en beslist over een MRI. Zo’n scan is meestal niet direct nodig; hij is vooral zinvol als de uitslag een medische keuze kan veranderen. Een gevonden hernia moet passen bij je klachten en onderzoek.

Behandeling en herstel

Bij veel mensen neemt de beenpijn in de eerste weken af. Volgens Thuisarts is bij ongeveer drie van de vier mensen de beenpijn binnen drie maanden over. Dat is geen persoonlijke termijn: pijn, gevoel en kracht kunnen verschillend herstellen. Let vooral op afnemende beenpijn, toenemende kracht en wat je weer kunt doen.

In het begin draait de aanpak meestal om blijven bewegen binnen wat haalbaar is, gewone activiteiten geleidelijk hervatten en voldoende pijnstilling als dat nodig is. Bespreek medicatie met je huisarts of apotheek. Als de klachten niet verminderen of ernstig blijven, kan de huisarts verwijzen naar een neuroloog.

Een operatie is doorgaans niet de eerste stap. Bij aanhoudende ernstige beenpijn kan een operatie eerder verlichting geven, maar na ongeveer een jaar zijn de uitkomsten van afwachten en opereren bij geschikte patiënten vaak vergelijkbaar. Ernstige of toenemende uitval vraagt een snellere medische beoordeling. Minder klachten betekent ook niet automatisch dat een eventuele uitstulping op een scan volledig is verdwenen.

Fysiotherapie bij een rughernia

Niet iedereen heeft meteen fysiotherapie nodig. Als bewegen, werken of sporten vastloopt, kan persoonlijke begeleiding helpen om activiteiten weer op te bouwen. We beoordelen daarbij eerst de neurologische signalen en het verloop van de beenklachten.

Bij TopFysio combineren we ruim 33 jaar ervaring in fysiotherapie en sportrevalidatie met een plan dat past bij jouw belastbaarheid. Mogelijke onderdelen zijn:

• Uitleg over klachten, herstel en signalen om op te letten.
• Advies over bewegen en gewone activiteiten.
• Geleidelijke opbouw van lopen, zitten en staan.
• Individueel gekozen oefeningen en herstel van kracht en conditie.
• Begeleiding bij terugkeer naar werk en sport.
• Revalidatie na een operatie, als die nodig is.
• Ondersteunende behandeling bij bijkomende spierpijn of bewegingsbeperking.

Als bijkomende spierpijn het bewegen of oefenen belemmert, kunnen dry needling of dwarse fricties soms ondersteunend worden ingezet. Het doel is die spierklachten te verminderen, zodat bewegen en oefenen mogelijk makkelijker gaan. Deze technieken behandelen de hernia of de geïrriteerde zenuwwortel niet. Bij actieve zenuwklachten zetten we manuele mobilisaties of manipulaties bij voorkeur niet in. Later kan manuele therapie eventueel een rol spelen bij een afzonderlijke bewegingsbeperking, als het onderzoek daar aanleiding toe geeft.

Bij een actieve rughernia met uitstralende beenpijn of neurologische verschijnselen zetten we OriGENE niet in. Zijn die klachten hersteld, maar heb je op langere termijn nog rugpijn of moeite om je rug te belasten? Dan kan OriGENE, na onderzoek, een manier zijn om je rugspieren gecontroleerd te trainen. Het doel is om rugpijn te verminderen en je belastbaarheid op te bouwen. De training behandelt geen actieve hernia en is niet voor iedereen nodig of geschikt.

Wat kun je zelf doen

Bij een rughernia kun je zelf veel doen om in beweging te blijven en je dagelijkse activiteiten geleidelijk weer op te pakken. Deze adviezen helpen je daarbij:

• Blijf dagelijks bewegen binnen wat haalbaar is en bouw rustig op.
• Wissel zitten, staan, lopen en zo nodig kort liggen af.
• Vermijd langdurige volledige bedrust.
• Pas werk en sport tijdelijk aan in duur of intensiteit, in plaats van alles automatisch te stoppen.
• Kies geen zware oefeningen van internet op basis van een vermoedelijke diagnose.
• Let op veranderingen in kracht, gevoel en blaas- of darmfunctie.
• Bespreek passende pijnmedicatie met je huisarts of apotheek.
• Laat je beoordelen als klachten duidelijk verslechteren.

  

 

 

 

 

 

 

 

Er bestaat geen verplichte houding of vaste oefening die voor iedereen werkt. Kun je door je werk minder goed functioneren, overleg dan ook met je werkgever of bedrijfsarts.

Wanneer naar de fysiotherapeut

Een afspraak kan helpen als je klachten medisch stabiel zijn, maar je functioneren achterblijft:

• Bewegen of dagelijkse taken blijven moeilijk.
• Je weet niet goed wat je veilig kunt doen.
• Lopen, zitten of staan moet weer worden opgebouwd.
• Werk of sport hervatten lukt niet goed.
• Je wilt kracht en belastbaarheid na de eerste fase opbouwen.
• Je hebt na een operatie begeleiding nodig bij je eigen doelen.

Bij nieuwe of toenemende neurologische verschijnselen verwijzen we je naar de huisarts. Bij spoedsignalen wacht je niet op een fysiotherapieafspraak.

Wanneer naar de huisarts of direct hulp zoeken

Neem op werkdagen contact op met de huisarts bij:

• Merkbaar krachtsverlies dat niet plotseling is ontstaan.
• Ernstige pijn ondanks passende pijnstilling of duidelijk verslechterende klachten.
• Na enkele weken nog veel pijn en sterke beperkingen in je dagelijkse activiteiten.
• Vragen over medicatie, medische diagnostiek of verwijzing.
• als gevoelsverlies nieuw is of toeneemt,
• als je geleidelijk minder kracht krijgt,
• of als ernstige pijn en beperkingen na enkele weken niet afnemen

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij:

• Plotseling minder kracht in het been, bijvoorbeeld als op tenen of hakken staan opeens niet meer lukt.
• Snel toenemend krachtsverlies of snel uitbreidende uitval.
• Niet meer kunnen plassen of urine of ontlasting niet kunnen ophouden.
• Een nieuw doof gevoel rond anus, geslachtsdelen of aan de binnenzijde van de bovenbenen.
• Klachten aan beide benen samen met veranderingen in plassen, ontlasting of gevoel rond het kruis.

Rughernia laten beoordelen in Leeuwarden

Wil je weten welke beweging en opbouw bij jouw klachten passen? Maak dan een afspraak.

Bij de spoedsignalen hierboven bel je direct de huisarts of huisartsen-spoedpost.