Peesontsteking schouder (rotator cuff tendinopathie)

Wat is een peesontsteking in de schouder?

Een peesontsteking schouder is de veelgebruikte naam voor pijn en verminderde belastbaarheid van een of meer pezen rond de schouder.

Deze pezen verbinden de spieren van de rotator cuff met de bovenarm. Ze helpen om de arm op te tillen, naar binnen en buiten te draaien en de schouder tijdens beweging stabiel te houden.

Bij peesklachten kan de pees tijdelijk minder goed tegen belasting. Bewegingen die eerder zonder problemen gingen, kunnen dan pijn veroorzaken.

Meestal spreken we daarom niet van een echte ontsteking, maar van:

• rotator cuff tendinopathie;
• irritatie van een schouderpees;
• overbelasting van een schouderpees;
• verminderde belastbaarheid van de pees.

De klachten vallen vaak binnen het bredere beeld van het subacromiaal pijnsyndroom SAPS.

Welke schouderpezen kunnen klachten geven?

De rotator cuff bestaat uit vier spieren met bijbehorende pezen:

• supraspinatus;
• infraspinatus;
• subscapularis;
• teres minor.

Deze spieren helpen de bovenarm te draaien en houden de schouderkop tijdens bewegen stabiel in de kom.

Ook andere pezen en spieren rond de schouder kunnen klachten geven. De teres major hoort niet bij de rotator cuff, maar kan wel pijn veroorzaken aan de achterkant van de schouder, bij de achterste okselplooi of in de bovenarm. Ook de lange bicepspees kan pijn aan de voorkant van de schouder en bovenarm geven.

De supraspinatuspees wordt het vaakst in verband gebracht met pijn bij het heffen van de arm. Toch is op basis van de pijnplek alleen meestal niet vast te stellen welke pees precies de klachten veroorzaakt.

Ook de lange bicepspees kan pijn aan de voorkant van de schouder en bovenarm geven. Hiervoor hebben we een aparte pagina over lange bicepspeesklachten.

Symptomen van een peesontsteking schouder

Klachten kunnen geleidelijk ontstaan, maar soms ook na een plotselinge zware belasting.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• pijn aan de voorzijde of buitenkant van de schouder;
• pijn bij het heffen van de arm;
• pijn bij reiken of iets uit een kast pakken;
• pijn bij aankleden of een jas aantrekken;
• pijn bij bovenhands werken;
• pijn tijdens of na sporten;
• pijn bij liggen op de schouder;
• uitstraling naar de buitenkant van de bovenarm;
• tijdelijk krachtsverlies;
• moeite met tillen of dragen;
• een stijve of vermoeide schouder.

De pijn wordt vaak gevoeld aan de voor- of buitenkant van de schouder en kan uitstralen naar de bovenarm. Soms lopen pijn of tintelingen verder door naar de onderarm, hand of vingers. Dit kan onder andere ontstaan door triggerpoints in spieren rond de schouder, zoals de infraspinatus. Omdat vergelijkbare klachten ook vanuit de nek of een zenuw kunnen komen, onderzoeken we niet alleen de schouder, maar ook de nek en de zenuwfunctie.

Waardoor ontstaat een peesontsteking in de schouder?

Schouderpeesklachten ontstaan meestal niet door één verkeerde beweging. Vaak is er een verschil ontstaan tussen wat de pees aankan en wat er van de pees wordt gevraagd.

Mogelijke oorzaken en risicofactoren zijn:

• plotseling meer sporten of trainen;
• veel bovenhands werken;
• herhaald tillen, duwen of trekken;
• zwaar werk zonder voldoende herstel;
• werp- en racketsporten;
• krachttraining met een te snelle opbouw;
• verminderde kracht van de rotator cuff;
• onvoldoende controle van het schouderblad;
• stijfheid van de schouder, nek of bovenrug;
• langdurig te weinig belasting;
• herstel na een blessure of periode van rust;
• veranderingen van de pees die vaker voorkomen bij het ouder worden.

Een pees kan dus klachten geven door overbelasting, maar ook doordat de belastbaarheid na rust, ziekte of een eerdere blessure is afgenomen.

Verschil tussen peesontsteking, SAPS en slijmbeursontsteking

De termen peesontsteking schouder, slijmbeursontsteking en SAPS worden vaak door elkaar gebruikt.

Peesontsteking schouder

Bij een peesontsteking of rotator cuff tendinopathie ligt de nadruk op pijn en verminderde belastbaarheid van de schouderpezen.

Subacromiaal pijnsyndroom

SAPS is een bredere verzamelnaam voor pijn die ontstaat bij structuren onder het schouderdak. Hierbij kunnen de rotator-cuffpezen, slijmbeurs en andere structuren betrokken zijn.

Slijmbeursontsteking schouder

Bij een slijmbeursontsteking schouder ligt de nadruk op irritatie van de slijmbeurs. Een slijmbeursreactie komt regelmatig samen voor met peesklachten.

Rotator cuff scheur

Bij een rotator cuff scheur is een schouderpees gedeeltelijk of volledig beschadigd. Een scheur hoeft niet altijd veel pijn te veroorzaken. Omgekeerd betekent veel pijn niet automatisch dat er een pees gescheurd is.

De klachten overlappen sterk. Daarom is lichamelijk onderzoek belangrijker dan alleen de naam van de klacht.

Hoe onderzoekt de fysiotherapeut de schouder?

Tijdens het onderzoek bespreken we wanneer de pijn ontstaat, hoe de klachten zijn begonnen en welke activiteiten moeilijk zijn geworden.

Daarna onderzoeken we onder andere:

• actief en passief bewegen van de schouder;
• kracht van de rotator cuff;
• pijn bij weerstandstesten;
• controle en beweging van het schouderblad;
• beweeglijkheid van de nek en bovenrug;
• belasting tijdens werk of sport;
• verschillen tussen de linker- en rechterschouder.

Eén schoudertest kan meestal niet precies aantonen welke pees de pijn veroorzaakt. Daarom combineren we het verhaal, meerdere testen en de reactie op belasting.

Beeldvorming, zoals een echo of MRI, is meestal niet direct nodig. Afwijkingen aan schouderpezen komen namelijk ook voor bij mensen zonder pijn.

Bij een ongeval, duidelijk krachtsverlies, een mogelijke peesscheur of onvoldoende herstel kan aanvullend onderzoek wel zinvol zijn.

Behandeling van een peesontsteking schouder

De behandeling is vooral gericht op het herstellen van de belastbaarheid van de schouder.

Uitleg en belasting aanpassen

We leggen uit welke bewegingen tijdelijk te zwaar zijn en welke activiteiten je wel kunt blijven uitvoeren.

Volledige rust is meestal niet nodig. Een pees heeft juist een geleidelijke en goed gedoseerde belasting nodig om weer sterker te worden.

Dry needling als voorbereiding op actief herstel

Bij schouderpeesklachten zijn vaak ook spieren rond de schouder, het schouderblad en de bovenrug betrokken. Door pijn, compensatie of langdurige overbelasting kunnen hierin triggerpoints ontstaan. Deze kunnen lokale pijn geven, maar ook pijn of tintelingen laten uitstralen naar de bovenarm, onderarm of hand.

Dry needling is bij TopFysio Leeuwarden daarom een belangrijke voorwaardenscheppende behandeling. Door actieve triggerpoints gericht te behandelen, kunnen spierpijn, verhoogde spierspanning en bewegingsbelemmeringen afnemen. Hierdoor kan de schouder vaak vrijer bewegen en kunnen kracht- en coördinatieoefeningen beter worden uitgevoerd.

TopFysio Leeuwarden heeft twintig jaar ervaring met dry needling en behoorde tot de eerste praktijken in Noord-Nederland die deze behandelmethode toepasten. We gebruiken dry needling niet als losstaande behandeling, maar combineren het met oefentherapie en een geleidelijke opbouw van de schouderbelasting.

Dry needling herstelt de schouderpees niet rechtstreeks. Het kan wel belangrijke voorwaarden creëren om de schouder weer goed te laten bewegen, trainen en belasten.

Oefentherapie

Oefentherapie vormt meestal de basis van de behandeling.

De oefeningen kunnen gericht zijn op:

• kracht van de rotator cuff;
• controle van het schouderblad;
• beweeglijkheid van de schouder;
• coördinatie tijdens heffen en reiken;
• kracht van schouder, arm en romp;
• opbouw naar werk, sport en dagelijkse activiteiten.

De oefeningen worden aangepast aan jouw niveau en doelen. Een schilder, krachtsporter en kantoormedewerker hebben niet hetzelfde oefenprogramma nodig.

Mobilisaties en manuele therapie

Wanneer de schouder, nek of bovenrug beperkt beweegt, kunnen mobilisaties of manuele therapie aanvullend worden gebruikt.

Dit kan helpen om bewegen en oefenen makkelijker te maken. Het is geen vervanging voor actieve oefentherapie.

RSQ1-elektrostimulatie bij peesherstel en krachtopbouw

Bij schouderpeesklachten gebruiken we RSQ1-elektrostimulatie niet alleen wanneer spieren onvoldoende worden geactiveerd. De RSQ1 combineert twee elektrische stroomvormen en benut daarbij eigenschappen van zowel wisselstroom als gelijkstroom.

Onderzoek naar galvanische en andere vormen van elektrische stimulatie laat zien dat stroom biologische processen kan beïnvloeden die betrokken zijn bij peesherstel. Hierbij zijn onder andere effecten gevonden op de lokale herstelreactie, de productie en organisatie van type I-collageen en de mechanische eigenschappen van peesweefsel.

Met de RSQ1 combineren we elektrostimulatie direct met isometrische, concentrische of excentrische oefeningen. Hierdoor kunnen we de spieren rond de schouder gericht activeren en tegelijkertijd de belasting op de rotator-cuffpezen gecontroleerd opbouwen. Dit is vooral bruikbaar wanneer pijn, krachtsverlies of spierremming het actief oefenen nog belemmert.

RSQ1 is bij TopFysio Leeuwarden een voorwaardenscheppend onderdeel van de revalidatie. De behandeling ondersteunt het actieve herstelprogramma, maar vervangt de geleidelijke oefen- en belastingopbouw van de schouderpees niet.

Welke oefeningen helpen bij een peesontsteking schouder?

Er bestaat niet één beste oefening voor iedereen. De juiste oefening hangt af van de plek van de pijn, de belastbaarheid van de pees en de bewegingen die je weer wilt kunnen uitvoeren.

Veelgebruikte oefenvormen zijn:

• rustige draaibewegingen van de schouder;
• isometrische oefeningen tegen lichte weerstand;
• exorotatie-oefeningen voor de rotator cuff;
• oefeningen voor schouderbladcontrole;
• gecontroleerd heffen van de arm;
• geleidelijke krachttraining;
• sportspecifieke of werkspecifieke oefeningen.

Tijdens het oefenen mag soms lichte, herkenbare pijn ontstaan. De reactie later op de dag en de volgende ochtend bepaalt mede of de belasting passend was.

Bij scherpe pijn, snel toenemende klachten of duidelijk verlies van kracht moet het programma worden aangepast.

Wat kun je zelf doen?

Je kunt het herstel ondersteunen door de belasting tijdelijk aan te passen.

Wij adviseren meestal om:

• de arm binnen een acceptabele pijngrens te blijven bewegen;
• zware of herhaalde bewegingen tijdelijk te verminderen;
• niet langdurig op de pijnlijke schouder te liggen;
• werk en sport geleidelijk op te bouwen;
• voldoende hersteltijd in te plannen;
• niet steeds te testen of een pijnlijke beweging alweer gaat;
• oefeningen rustig en gecontroleerd uit te voeren;
• zware krachttraining tijdelijk aan te passen.

Vermijd langdurige volledige rust. Hierdoor kunnen kracht en belastbaarheid verder afnemen.

Bij pijn tijdens het slapen kan het helpen om op de andere zijde te liggen met een kussen onder de pijnlijke arm. Zo wordt de schouder beter ondersteund.

Hoe lang duurt een peesontsteking schouder?

Het herstel verschilt per persoon.

Lichte klachten kunnen binnen enkele weken verbeteren. Bij langer bestaande klachten duurt herstel vaak enkele maanden.

De hersteltijd wordt onder andere beïnvloed door:

• hoe lang de klachten al bestaan;
• de hoeveelheid dagelijkse belasting;
• kracht en belastbaarheid van de schouder;
• slaap en algemeen herstel;
• andere gezondheidsproblemen;
• vertrouwen in bewegen;
• regelmaat van het oefenen;
• de mogelijkheid om werk of sport aan te passen.

Pijn verdwijnt niet altijd in een rechte lijn. Een tijdelijke reactie na een zwaardere activiteit betekent niet direct dat de pees opnieuw beschadigd is.

Het belangrijkste is dat kracht, functie en belastbaarheid over meerdere weken vooruitgaan.

Wanneer naar de fysiotherapeut?

Laat de schouder onderzoeken wanneer:

• de pijn langer dan enkele weken blijft bestaan;
• heffen of reiken steeds moeilijker wordt;
• je niet goed op de schouder kunt liggen;
• werk of sport niet meer lukt;
• de pijn telkens terugkomt;
• zelf oefenen onvoldoende helpt;
• je onzeker bent over welke belasting verantwoord is;
• er duidelijk krachtsverlies ontstaat.

Neem contact op met de huisarts na een ernstig ongeval, bij plotseling verlies van kracht, koorts, roodheid, zwelling, onverklaard gewichtsverlies of hevige pijn die niet verandert door houding of beweging.

Plan je herstel bij TopFysio Leeuwarden

Heb je pijn bij het heffen van de arm, reiken, sporten of liggen op de schouder? Bij TopFysio Leeuwarden onderzoeken we waar de klachten waarschijnlijk vandaan komen en welke belasting jouw schouder weer moet leren verdragen.

Je krijgt een persoonlijk behandel- en oefenplan dat past bij jouw werk, sport en dagelijkse activiteiten.

Plan direct online een afspraak bij TopFysio Leeuwarden of bel 058 844 6222.