Compartimentsyndroom onderbeen (CECS)

5 minuten leestijd

Compartimentsyndroom (CECS) veroorzaakt tijdens hardlopen of andere inspanning vaak een drukkende of branderige pijn in het onderbeen die bij rust snel afneemt. CECS staat voor chronic exertional compartment syndrome en wordt ook chronisch compartimentsyndroom genoemd.
De klachten kunnen lijken op MTSS. Bij MTSS staat verspreide pijn langs de binnenrand van het scheenbeen op de voorgrond. Bij CECS ontstaat tijdens inspanning vaak een drukkend of gespannen gevoel. Onderzoek helpt om deze en andere mogelijke oorzaken te onderscheiden.

Bij TopFysio Leeuwarden helpen we hardlopers en duursporters om het verschil te herkennen, de juiste behandeling te kiezen en weer pijnvrij te bewegen.

Maak een afspraak of bel 058 844 6222

Je hebt geen verwijzing nodig. We reageren binnen 1 werkdag.

compartimentsyndroom-onderbeen-hardloper — Bij CECS ontstaan pijn en druk in het onderbeen meestal tijdens inspanning en nemen de klachten vaak af na stoppen.

Symptomen van compartimentsyndroom (CECS)

Een compartimentsyndroom ontstaat wanneer de druk in een spiercompartiment te hoog oploopt tijdens inspanning. Hierdoor vermindert de doorbloeding tijdelijk en ontstaat pijn of tinteling. Herkenbare symptomen zijn:

Stekende of branderige pijn aan de voorzijde of buitenzijde van het onderbeen
Een gespannen of opgezwollen gevoel tijdens inspanning
Tintelingen of een doof gevoel in voet of tenen
Zwakte of vermoeidheid tijdens inspanning
De klachten nemen meestal binnen korte tijd af nadat je stopt.

Zit de pijn vooral verspreid langs de binnenrand van het scheenbeen en blijft deze na inspanning langer aanwezig? Lees meer over scheenbeenpijn en shinsplints (MTSS).

Ontstaat de pijn ook buiten inspanning of blijft de kuit langdurig gespannen? Lees dan meer over pijn in de kuit.

Onderzoek en behandeling bij compartimentsyndroom

Bij een vermoeden van CECS starten we meestal met uitleg, het doseren van de belasting en een actief behandeltraject. Een drukmeting is niet standaard nodig om met deze aanpak te beginnen.

We onderzoeken bij welke activiteit de klachten ontstaan, hoe snel dit gebeurt en wat er na stoppen verandert. De behandeling kan bestaan uit:

het tijdelijk aanpassen van de activiteit die de klachten oproept;
oefentherapie op basis van gevonden beperkingen in kracht, beweeglijkheid of bewegingscontrole;
een geleidelijke opbouw van lopen, werken of sporten;
beoordeling van het looppatroon, schoeisel en andere belastende factoren wanneer daar aanleiding toe is;
aanvullende behandeling van spierklachten wanneer deze naast het inspanningsgebonden klachtenpatroon aanwezig zijn.

Onderzoek van het onderbeen na inspanning bij CECS — Onderzoek direct na inspanning kan helpen om het klachtenpatroon en eventuele veranderingen in gevoel, kracht en spierspanning te beoordelen.

Oefentherapie en sportopbouw

Oefeningen worden gekozen op basis van gevonden beperkingen in kracht, beweeglijkheid of bewegingscontrole. Bij de opbouw naar hardlopen en sport kan sportfysiotherapie helpen om de belasting af te stemmen op je doelen en de reactie van het onderbeen.

Oefentherapie bij chronisch compartimentsyndroom — De oefeningen bij CECS worden gekozen op basis van het klachtenpatroon, de onderzoeksbevindingen en het persoonlijke sportdoel.

Aanvullende behandeling van spierklachten

Wanneer naast het inspanningsgebonden klachtenpatroon ook verhoogde spierspanning of pijnlijke triggerpoints aanwezig zijn, kan dry needling worden overwogen. Dry needling behandelt deze bijkomende spierklachten, maar verlaagt niet aantoonbaar de compartimentdruk en verhelpt CECS niet rechtstreeks.

Het wetenschappelijke bewijs voor afzonderlijke conservatieve behandelingen bij CECS is beperkt. Daarom volgen we hoe de pijn, het functioneren en de belastbaarheid zich ontwikkelen en stellen we de aanpak zo nodig bij.

Is er na ongeveer twaalf weken onvoldoende vooruitgang, dan kan verwijzing naar een specialist met ervaring in inspanningsgebonden onderbeenklachten verstandig zijn. Een drukmeting kan daar worden overwogen, vooral wanneer een operatie wordt besproken. De uitslag moet altijd samen met het klachtenpatroon en ander onderzoek worden geïnterpreteerd.

Wat kun je zelf doen

Houd bij na hoeveel tijd of afstand de klachten ontstaan en hoe snel ze na stoppen afnemen. Deze informatie helpt bij het onderzoek.

Verminder tijdelijk de duur of intensiteit van de activiteit die de klachten oproept.
Kies zo nodig een activiteit die minder klachten geeft.
Gebruik geen vaste 10%-regel als garantie voor een veilige opbouw.
Forceer geen rekoefeningen wanneer deze de druk, pijn of tintelingen vergroten.
Laat tintelingen, gevoelsverlies, krachtsverlies of een koude of bleke voet beoordelen.

Welke oefeningen en opbouw passend zijn, hangt af van het klachtenpatroon en de bevindingen bij het onderzoek.

Wanneer naar de fysiotherapeut

Heb je het gevoel dat de pijn in je onderbeen je training steeds meer belemmert, of twijfel je of het om CECS of shin splints gaat? Een sportfysiotherapeut kan gericht onderzoeken wat de oorzaak is en welke behandeling het beste past bij jouw situatie.

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij plotselinge hevige of snel toenemende pijn die na stoppen niet afneemt, vooral na een ongeval of letsel. Doe dit ook wanneer de voet koud of bleek wordt of gevoelsverlies of krachtsverlies niet verdwijnt. Dit past niet bij het gebruikelijke verloop van CECS en moet met spoed medisch worden beoordeeld.

Neem contact op met TopFysio Leeuwarden wanneer:

De pijn steeds optreedt bij lopen of sprinten
Er tintelingen of gevoelloosheid in de voet ontstaan
Rust, rekoefeningen of schoenwissel geen verlichting geven
Je wilt weten of drukmeting of fasciotomie nodig is

Maak dan een afspraak of bel 058 844 6222

Je hebt geen verwijzing nodig. We reageren binnen 1 werkdag.

Gerelateerde klachten

Scheenbeenpijn en shinsplints: geeft vaak pijn langs de binnenrand van het scheenbeen tijdens of na belasting.

Pijn in de kuit: behandelt vooral geleidelijk ontstane spiergerelateerde kuitklachten zonder duidelijk letselmoment.

Pijn in het onderbeen: helpt verschillende oorzaken van onderbeenpijn van elkaar te onderscheiden.

Veelgestelde vragen over CECS

Wat is het verschil tussen CECS en shin splints (MTSS)?

Beide kunnen pijn tijdens hardlopen veroorzaken. Bij CECS staan druk, spanning of brandende pijn tijdens inspanning vaak op de voorgrond, soms met tintelingen of krachtsverlies. Bij MTSS zit de pijn meestal verspreid langs de binnenrand van het scheenbeen en kan deze na inspanning langer aanhouden. Het klachtenpatroon geeft richting, maar is niet voldoende voor een zekere diagnose. Lees meer over scheenbeenpijn en shinsplints (MTSS).

Kan CECS vanzelf overgaan?

Het verloop verschilt. Sommige mensen merken verbetering na het aanpassen en geleidelijk opbouwen van de belasting. Bij anderen blijven de klachten bestaan. Als er na ongeveer twaalf weken begeleiding onvoldoende vooruitgang is, kan verwijzing naar een specialist verstandig zijn.

Hoe wordt CECS vastgesteld?

Het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en zo nodig onderzoek direct na inspanning geven richting. Een drukmeting is geen zekere gouden standaard. Deze wordt vooral overwogen bij aanhoudende klachten en wanneer een operatieve behandeling wordt besproken.

Hoe lang duurt herstel?

Daarvoor bestaat geen betrouwbare vaste termijn. Het verloop hangt af van de ernst, klachtenduur, gekozen behandeling en reactie op belasting. Na zes en twaalf weken kan worden beoordeeld of pijn, functioneren en belastbaarheid verbeteren.

Kan ik blijven hardlopen?

Dat hangt af van de ernst en het moment waarop de klachten ontstaan. Soms is aangepast hardlopen mogelijk. Wanneer pijn, tintelingen of krachtsverlies toenemen, moet de belasting worden verminderd en is nader onderzoek verstandig.

Wat kan ik zelf doen?

Houd bij na hoeveel tijd of afstand de klachten ontstaan en hoe snel ze na stoppen afnemen. Verminder tijdelijk de duur of intensiteit van de activiteit die de klachten oproept en forceer niet bij toenemende pijn, tintelingen of krachtsverlies. Welke oefeningen en opbouw passend zijn, hangt af van het klachtenpatroon en de onderzoeksbevindingen.

Medische check en expertise: Deze pagina is opgesteld door TopFysio Leeuwarden op basis van actuele richtlijnen, wetenschappelijke literatuur en klinische expertise in fysiotherapie, sportfysiotherapie en revalidatie.

Bronnen

Richtlijnendatabase – Inspanningsgebonden pijnsyndromen van het onderbeen
Nederlandse multidisciplinaire richtlijn over de diagnostiek en behandeling van onder meer CECS.

Richtlijnendatabase – Conservatieve behandelingen
Aanbevelingen over uitleg, belastingdosering, oefentherapie en evaluatie na zes en twaalf weken.

Richtlijnendatabase – Drukmeting bij inspanningsgebonden pijnsyndromen
Beschrijft wanneer een compartimentdrukmeting kan worden overwogen en welke beperkingen dit onderzoek heeft.

Richtlijnendatabase – Aanvullend onderzoek
Adviezen over klachtenprovocatie, beeldvorming en verwijzing bij aanhoudende inspanningsgebonden onderbeenklachten.