Nekhernia: symptomen, herstel en fysiotherapie

Wat is een nekhernia?

Tussen de wervels in je nek zitten tussenwervelschijven. Bij een nekhernia puilt een deel van zo’n schijf uit. Als daardoor een zenuwwortel geïrriteerd of bekneld raakt, kunnen pijn en andere klachten in de arm ontstaan. Dit wordt ook wel een cervicaal radiculair syndroom genoemd.

Een uitstulping op een scan betekent niet automatisch dat deze jouw klachten veroorzaakt. Zulke afwijkingen komen ook voor bij mensen zonder pijn. Daarom zijn je verhaal, het verloop van de klachten en het lichamelijk onderzoek belangrijker dan alleen een scan. Vernauwing rond een zenuwwortel kan overigens ook ontstaan door veranderingen van bot en gewrichten. Dat is niet precies hetzelfde als een nekhernia, maar het kan wel vergelijkbare armklachten geven.

Symptomen van een nekhernia

De meest kenmerkende klacht is pijn in één arm. Die pijn kan beginnen bij de nek of het schouderblad en doorlopen naar de arm, hand of vingers. Nekpijn kan aanwezig zijn, maar hoeft niet de belangrijkste klacht te zijn.

Mogelijke klachten zijn:

• pijn die vanuit de nek of het schouderblad naar één arm en soms tot in de hand trekt;
• een branderig, prikkelend of tintelend gevoel in de arm of hand;
• een doof of veranderd gevoel in een deel van de arm, hand of vingers;
• minder kracht in de schouder, arm of hand;
• meer klachten bij bepaalde bewegingen van de nek of bij hoesten en niezen;
• moeite met slapen, werken, autorijden, tillen of sporten.

De plek van de pijn, tintelingen of gevoelsverandering kan aanwijzingen geven over welke zenuwwortel geïrriteerd is. De verdeling verschilt echter per persoon. Aan één tintelende vinger kun je daarom niet met zekerheid vaststellen dat je een nekhernia hebt.

Wat is het verschil tussen gewone nekpijn en een nekhernia?

Bij gewone nekpijn staan pijn, stijfheid en moeite met draaien of bewegen van de nek vaak centraal. Bij een nekhernia of andere irritatie van een zenuwwortel staat juist de uitstralende pijn in één arm vaak meer op de voorgrond. Tintelingen, een doof gevoel en krachtsverlies maken zenuwirritatie waarschijnlijker, maar bewijzen nog niet dat er een hernia aanwezig is.

Heb je vooral last van je nek zonder duidelijke armklachten? Lees dan meer over nekpijn en nekklachten. Pijn rond de schouder en in de arm kan bovendien uit de schouder zelf komen. Goed onderzoek helpt om dit onderscheid te maken.

Hoe wordt een nekhernia onderzocht?

Een arts of fysiotherapeut vraagt eerst hoe de klachten zijn begonnen, waar de pijn naartoe trekt en of je veranderingen in gevoel of kracht merkt. Daarna kunnen beweging, spierkracht, gevoel en reflexen worden onderzocht. Ook wordt gekeken hoe je je arm gebruikt en welke dagelijkse activiteiten moeilijk zijn.

De fysiotherapeut beoordeelt of het klachtenpatroon kan passen bij irritatie van een zenuwwortel en let op signalen waarvoor overleg met de huisarts nodig is. Eén bewegingstest of behandeling kan een nekhernia niet met zekerheid aantonen. Als het verloop of de onderzoeksbevindingen daar aanleiding toe geven, bespreken we welke vervolgstap passend is.

Is een MRI nodig bij een nekhernia?

In de eerste weken is een röntgenfoto of MRI meestal niet nodig. De klachten en het lichamelijk onderzoek geven vaak voldoende informatie om het eerste beleid te bepalen. Bovendien zijn op een MRI regelmatig uitstulpingen of andere veranderingen zichtbaar bij mensen die daar geen klachten van hebben.

Aanvullend onderzoek kan wel nodig zijn bij alarmsignalen, twijfel over de oorzaak, duidelijke neurologische achteruitgang of wanneer een behandeling in het ziekenhuis wordt overwogen. De huisarts of medisch specialist beoordeelt dan welk onderzoek zinvol is.

Wat kun je zelf doen bij een nekhernia?

Blijven bewegen

Probeer je dagelijkse activiteiten zo veel mogelijk gedoseerd voort te zetten. Wissel houdingen en activiteiten af en neem tijdelijk wat vaker een korte pauze. Een activiteit mag soms gevoelig zijn. Pijn tijdens bewegen betekent niet automatisch dat je meer schade veroorzaakt. Kijk vooral hoe de klachten reageren en of ze daarna weer tot rust komen.

Er bestaat geen standaard oefening die voor iedere nekhernia geschikt is. Een passende oefening hangt onder meer af van je klachten, kracht, armfunctie en de fase van herstel. Stop of pas een oefening aan wanneer tintelingen of pijn duidelijk blijven toenemen of wanneer je minder kracht merkt.

Rust en slapen

Liggen kan tijdelijk verlichting geven. Je kunt daarom een paar dagen wat vaker rusten als dat prettig is, maar veel of langdurig in bed liggen versnelt het herstel niet. Zoek bij slapen een houding waarin je arm en nek zo ontspannen mogelijk liggen. Een kussen onder de arm kan soms prettig zijn. Er is geen perfecte slaaphouding of één juist kussen voor iedereen.

Werken

Als het lukt, is geheel stoppen met werken meestal niet nodig. Tijdelijk korter werken, taken afwisselen of zwaar en langdurig werk aanpassen kan wel verstandig zijn. Bespreek dit met je werkgever. Lukt werken door de klachten onvoldoende, dan kan de bedrijfsarts helpen bij passende afspraken en een geleidelijke opbouw.

Sporten

Ook sporten hoeft niet altijd volledig te stoppen. Kies tijdelijk voor activiteiten die beheersbaar zijn en bouw duur, intensiteit en belasting stap voor stap op. Welke aanpassing nodig is, hangt af van je sport, armfunctie en klachtenreactie. Bij krachtsverlies of duidelijke toename van neurologische klachten is eerst beoordeling verstandig.

Hoe lang duurt het herstel van een nekhernia?

Het herstel verschilt per persoon. Bij ongeveer vier van de vijf mensen nemen de pijn en andere klachten binnen drie tot zes maanden duidelijk af, zonder operatie. Sommige mensen merken al binnen enkele weken verbetering, terwijl het bij anderen langer duurt.

Herstel verloopt niet altijd in een rechte lijn. Een drukkere dag kan tijdelijk meer klachten geven. Pijn, gevoel en kracht herstellen bovendien niet altijd in hetzelfde tempo. Belangrijk is dat je over een langere periode vooruitgang merkt in slapen, bewegen, armgebruik en dagelijkse activiteiten. Een operatie is niet de standaardbehandeling. Bij ernstige aanhoudende klachten of neurologische achteruitgang beoordeelt een arts welk vervolg passend is.

Wanneer moet je de huisarts bellen?

Bel direct je huisarts of de huisartsenpost:

• Je krijgt plotseling duidelijk minder kracht in je arm of hand.
• Je krijgt nieuwe krachtsvermindering in je benen.
• Je gaat moeilijker of onvast lopen.
• Je krijgt plotseling problemen met plassen.
• Je kunt urine of ontlasting niet meer ophouden.
• Je merkt dat je gevoel, kracht of loopvermogen in korte tijd duidelijk achteruitgaat.

Neem op een werkdag contact op met je huisarts:

• De pijn blijft ernstig, ondanks het juiste gebruik van geadviseerde pijnstilling.
• Je bent na enkele weken nog sterk beperkt in dagelijkse activiteiten of werk.
• Het gevoelsverlies neemt toe.
• Je kracht gaat geleidelijk achteruit.
• Je twijfelt over de oorzaak of het klachtenverloop wijkt duidelijk af.

Wanneer kan fysiotherapie helpen?

Niet iedereen met een nekhernia heeft fysiotherapie nodig. Begeleiding kan passend zijn als:

• bewegen moeilijk blijft;
• dagelijkse activiteiten of werk niet goed lukken;
• je je arm of schouder onvoldoende durft of kunt gebruiken;
• je hulp wilt bij de geleidelijke opbouw naar werk of sport;
• je twijfelt welke oefeningen en activiteiten in jouw situatie geschikt zijn.

Wil je meer weten over onze werkwijze? Lees dan verder over algemene fysiotherapie in Leeuwarden.

Behandeling bij TopFysio Leeuwarden

Onderzoek en uitleg

We bespreken het verloop van je klachten en onderzoeken welke bewegingen en activiteiten beperkt zijn. Daarbij beoordelen we onder meer nek, schouder, arm en hand en volgen we veranderingen in kracht, gevoel en functioneren. Je krijgt uitleg over het waarschijnlijke klachtenpatroon en over wat je in deze fase veilig kunt blijven doen.

Oefenen en belastbaarheid opbouwen

De actieve aanpak staat centraal. We kiezen oefeningen die passen bij je klachten, armfunctie en belastbaarheid. Dat kan beginnen met rustige bewegingen en het hervatten van dagelijkse handelingen. Daarna kan de belasting geleidelijk worden uitgebreid richting kracht, duurbelasting en meer uitdagende taken. We evalueren regelmatig of pijn, kracht, gevoel en functioneren zich gunstig ontwikkelen.

Terugkeer naar werk en sport

We vertalen het herstel naar wat jij weer wilt kunnen. Voor de één is dat beeldschermwerk of autorijden, voor de ander tillen, trainen of een sportspecifieke beweging. De opbouw wordt aangepast aan de eisen van je werk of sport en aan de reactie van de klachten. Volledig stoppen is vaak niet nodig, maar tijdelijk aanpassen kan wel verstandig zijn.

Eventuele ondersteunende behandeling

Soms kunnen manuele technieken worden gebruikt om bewegen tijdelijk makkelijker te maken, als daar na onderzoek een reden voor is. Hiermee wordt een tussenwervelschijf niet teruggezet en de hernia niet mechanisch ongedaan gemaakt. Dry needling behandelt de nekhernia of geïrriteerde zenuwwortel evenmin. Het kan alleen worden overwogen bij bijkomende spierklachten waardoor oefenen bemoeilijkt wordt. Oefenen en gedoseerd opbouwen blijven de basis.

Wil je begeleiding bij het herstel van een nekhernia? Maak dan een afspraak bij TopFysio Leeuwarden.

Je hebt meestal geen verwijzing nodig. We reageren binnen één werkdag.